about us     |     subscribe     |     contact us     |     submit article     |     donate     |     speaking tour     |     store     |     ePaper
    Events    Issues    Tradition    E-Paper
2021 more..

2020 more..

2019 more..

2018 more..

2017 more..

2016 more..

2015 more..

2014 more..

2013 more..

2012 more..

2011 more..

2010 more..

2009 more..

2008 more..

2007 more..

2006 more..

2005 more..

 

Click here for a full index

email this article       print this article
 
שוין איינמאָל אַ חרם!
הירשע=דוד כ”ץ
 

דאָ דרוקן מיר אַ קאָפּיע פון דעם גורלדיקן חרם, געשריבן אויף פּאָרטוגעזיש, וואָס האָט געהאַט אַזאַ גרויסע השפּעה אויף דער ווייטערדיקער געשיכטע. דער דריי-און-צוואַנציק יאָריקער ברוך שפּינאָזאַ, וועמענס עלטערן זיינען שוין סיי ווי געשטאָרבן, האָט מער קיין קאָנטאַקט מיט אידן אַ גאַנץ לעבן ניט געקענט האָבן; דעם חרם האָט מען עד היום ניט צוריקגעצויגן.

צווישן די אונטערגחתמעטע זעט מען אויך דעם נאָמען פונעם באַקאַנטן רב און מקובל, ר’ יצחק אבואב ד’פונסקה, אַ געבאָרענער אין פּאָרטוגאַל וועלכער האָט זיך באַזעצט אין אַמסטערדאַם; דרייצן יאָר האָט ער פאַרבראַכט אויך אין בראַזיל.  שפּעטער-צו איז אבואב געוואָרן אַ הייסער אָנהענגער פון שבתי צבי...

נאָכדעם ווי אַלע פעדים פון פאַרבינדונגען מיט אַנדערע אידן זיינען איבערגעריסן געוואָרן, איז שפּינאָזאַ אַריין אין אַ קרייז פון ליבעראַלע דענקער, פילאָסאָפן און וויסנשאַפטסלייט. ער האָט זיך אויסגעלערנט שרייבן אַ פּרעכטיקן לאַטיין און איז געוואָרן איינער פון די וויכטיקסטע פילאָסאָפן פון אייראָפּע.

דער דאָזיקער חרם האָט אים, ווי ס’ווייזט זיך אַרויס, אַרויפגעפירט אויף אַ לעבנס-וועג פון שאַפן זיינע גרויסע ווערק וואָס האָבן באַוויזן בייטן דעם גאַנג פון דער געשיכטע אין אייראָפּע, מיט געדאַנקען וואָס האָבן געהאַט אַ שטאַרקע השפּעה, מער ווי אַ יאָרהונדערט שפּעטער, אויף דער נייער אַמעריקאַנער קאָנסטיטוציע.

טוט דא א קוועטש. זייט אזוי גוט, און אבאנירט דעם "אלגעמיינעם זשורנאל".
Posted on August 31, 2006
email this article       print this article
Copyright 2005 by algemeiner.com. All rights reserved on text and illustrations