about us     |     subscribe     |     contact us     |     submit article     |     donate     |     speaking tour     |     store     |     ePaper
    Events    Issues    Tradition    E-Paper
2021 more..

2020 more..

2019 more..

2018 more..

2017 more..

2016 more..

2015 more..

2014 more..

2013 more..

2012 more..

2011 more..

2010 more..

2009 more..

2008

אַלגעמיינער זשורנאַל__12-26-08

 

פתגם פון דער וואך: חנוכה

 

”כאַמאַס” ”איראַן” ”אָבאַמאַ”, דאָס זיינען די “קליינע” פּראָבלעמען, וואָס קענען וואַרטן...
שלמה שמיר

 

אַ ״נס חנוכה״ אין עפולה
שמואל בערגער

 

״כאַמאַס״ רייסט-איבער וואָפן-שטילשטאַנד מיט ישראל, שיסנדיק הונדערטער ראַקעטן
מענדל אדלער

 

״הדסה״ ווענדט זיך נאָך הילף, נאָך פאַרלירן 90 מיליאָן דאָלאַר אין מאַדאָף-שווינדל

 

געריכט אין דייטשלאַנד אורטיילט, אַז דזשאַן דעמיאַניוק קען געשטעלט ווערן צום משפּט
מענדל אדלער

 

געריכט אין דייטשלאַנד אורטיילט, אַז דזשאַן דעמיאַניוק קען געשטעלט ווערן צום משפּט
מענדל אדלער

 

נייער מהדורא פון די שיעורים פון הרב שורקין זצ״ל

 

25 אומגעקומען ווען אויטאָבוס קערט זיך איבער נעבן אילת
שמואל בערגער

 

די ״פוילע שטיק״ פון דער אָפיציעלער ישראל-אַגענטור אומצוקערן די געלטער פון חורבן-אומגעקומענע צו זייערע יורשים
מענדל אדלער

 

אַ באַריכט פון שלאַכט
לוי יצחק יעקבסאָן

 

מיין מיינונג
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

דעם ווילנער גאונ׳ס טייטש אויף ״ימות המשיח״
הרב דוד האלאנדער

 

פּרעה׳ס חלומות פון אַ פּסיכאָלאָגישן און היסטאָרישן שטאַנדפּונקט
הרב משה קיימאַן

 

וואַקסענע סטאַטוע פון אַננאַ פראַנק, זייט-ביי-זייט מיט ... היטלער׳ס סטאַטוע אין בערלינער וואַקס-מוזעאום ״מאַדאַם טוסו״
מענדל אדלער

 

אַמעריקאַנער שוץ-סיסטעם קעגן איראַנער מיסילס, אָנגעקומען אין ישראל
מענדל אדלער

 

״סרבנים״ אין ישראל באַקומען שטיצע פון ״לינקע״ אידן אין אויסלאַנד
מענדל אדלער

 

לעצטע איבערלעבערין פון ״טיטאניק״-שיף פארקויפט געראַטעוועטן רענצל, צו דעקן מעדיצינישע הוצאות
מענדל אדלער

 

דאָ קען מען אַלץ שרייבן

 

אַ פינפטל פון די סטודענטן אין אַמעריקע ליידן פון פּסיכישע פּראָבלעמען
מענדל אדלער

 

״אַנטשולדיקן זיך פאַר די ביליאָנען לייז און בייסנדע זשוקעס, וועלכע האָבן פאַרלוירן זייערע לעבנס אין די דייטשישע גאַז-קאַמערן״
שמואל בערגער

 

פאַרטיידיקונגס-סעקרעטאַר ראָבערט געיטס וואָרנט אַמעריקע׳ס שונאים, ״נישט צו שטעלן אָבאַמאַ-אַדמיניסטראַציע פאַר אַ פּראָבע״
שמואל בערגער

 

דער מקובל הרב עדס האָט מיך פאַרכאַפּט

 

דף היומי קאָלום - קידושין דף ע״א ע״א
הרב פינחס וויליגער

 

חנוכה
ליובאַוויטשער רבי

 

הרב מענדל הכהן פעלדמאַן, ליובאַוויטשער שליח פאַר העכער 60 יאָר, נפטר געוואָרן

 

דער גרויסער און ווייטער ,,לך–לך׳׳ פֿון די שלוחים
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

באַראַק אָבאַמאַ וועט פאָרן צו זיין איינשווערונג-צערעמאָניע מיט אַ ... בּאַן
שמואל בערגער

 

די ישראל-סעילסלייט ביי די ״קריסטמעס״-וועגעלעך

 

אַ דין-תורה מיט אַ פערד
חזן משה טעלעשעווסקי

 

רובאַשקין און דער "פאָרווערטס"

 

חכם

 

tt

 

יאָסל ראַקאָווער רעדט צו ג-ט

 

ווי איז דער דין אויב אַ אינגל ווערט בר מצוה ערב פּסח שחל בשבת?
ליובאַוויטשער רבי

 

די קאָמפּליצירטע פּערזענלעכקיי
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

אחד מי יודע?
מעינקע כ"ץ

 

אַן אורח ביים קאָזשניצער מגיד

 

“כן עשה הלל״
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

אַ שקר-בלבול קעגן רביים
יהושע אייבעשיץ

 

ווי רבי חיים בריסקער האָט טראַ

 

ער איז דיין קינד, אָבער ער לעב

 

ווי איז דער דין אויב אַ אינגל
ליובאַוויטשער רבי

 

דער יום טוב פּסח דורכאויס אונד
יעקב בריל

 

די הגדה האָט אַ מיסטעריעז-מאַג
משה גרודה

 

אַ מעשה מיט זשאַבעס און הינט
ישראל קראַסניאַנסקי

 

ספעציעלע פסח תשס"ח ביילאַגע

 

פתגם פון דער וואָך: פסח

 

אָבאַמאַ-קאַמפּיין זוכט צו געו
מענדל אדלער

 

יורידישער קאַמף צווישן אָרטאָד
מענדל אדלער

 

שמעון פּערעס קריטיקירט דזשימי
מענדל אדלער

 

ידינו לא שפכו את הדם הזה?!
שלמה שמיר

 

טריבונע פאַרן פאָלק 04-18-08

 

פּסח ביי אידן
גרוניא סלוצקי-קאַהן

 

ספרדישער רעוואָלט: 'אין ארץ י
יעקב בריל

 

צייט אַרויסצוגיין פון גלות
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

אַ פאַקט: עס איז נישט פאַרבאָט

 

פאַרוואָס גייט מען נישט אין גע
הרב פינחס וויליגער

 

אוי, איך שעם זיך פאַר דעם גוי
הרב דוד האלאנדער

 

אליהו הנביא איז געקומען טרינקע
הרב משה קיימאַן

 

חזן יוסף מאַלאָוואַני טרעט-אוי
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

רבני'שע חכמות און פקחות פון גד
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל__4-18-08

 

פתגם פון דער וואָך: פ' מצורע

 

איצט איז שוין אויך ליביע אינעם
שלמה שמיר

 

ירושלימער מוטער פון אַכט קינדע
שמואל בערגער

 

אליאור חן, הויפּט פון סעקטע צו
מענדל אדלער

 

פּויפּסט בענעדיקט וועט באַזוכן
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

לאָמיר זיך באַקענען מיט דזשאַן
שלמה שמיר

 

טריבונע פאַרן פאָלק - 11-4-08

 

פירער פון רעפאָרם-באַוועגונג ז
מענדל אדלער

 

הרב אלישיב בעט הילף פון אַמערי
מענדל אדלער

 

הרב שניאור און דער פּויפּסט
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

היתכן אַז אידן אין מאָנסי וויל
הרב דוד האלאנדער

 

גענוג שוין מיט לשון הרע!
הרב משה קיימאַן

 

"חוג התנ"ך" באַנייט אין רעזידע
שמואל בערגער

 

"עי-עם: פּי-עם" פירמע שליסט עט
מענדל אדלער

 

כנסת-מיטגליד אפּי איתם פאָדערט
מענדל אדלער

 

דער אַגענט וועלכער האָט אַריינ
יעקב בריל

 

אַ נייע אידישע צייטשריפט אין פ

 

נייער לערן-פּראָגראַם אין ישרא
יעקב בריל

 

באַרימטער פוטבאָל-שפּילער מאַר
שמואל בערגער

 

"לאָזט די חיות לעבן" פּראָטעסט
מענדל אדלער

 

פאַרוואָס האָט מען געביטן דעם
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - מסכת נזיר דף
הרב פינחס וויליגער

 

ר' מרדכי ריבקין, פון די עלטסטע
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

פאַרגעסט נישט די קעמפער פון וו
דר. כאַריטאָן בערמאַן\קיעוו

 

אויסערן-מיניסטעריום פון ישראל
שמואל בערגער

 

פאַרוואָס האָבן אונדזערע פאָטע
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

געריכט-אורטייל צו דערלויבן פאַ
מענדל אדלער

 

חב"ד אָוו מידטאַון מאַנהעטן וו
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

רבני'שע חכמות און פקחות פון גד
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל__4-11-08

 

פתגם פון דער וואָך: תזריע

 

אויף קאָנדאָליזאַ רייסעס באַפע
יעקב בריל

 

חולונ'ס "צווילינג-שטאָט" אין ד
מענדל אדלער

 

מירער ראש ישיבה אין ירושלים הר
יעקב בריל

 

וואַטיקאַן זאָגט: "מוסולמענער
מענדל אדלער

 

קידנעפּינג-מיסטעריע אין לאַטוו
מענדל אדלער

 

טריבונע פאַרן פאָלק - 04-04-08

 

טעראָריסטן
גרוניא סלוצקי-קאַהן

 

האָלענדישע רעגירונג פאַרשטאַרק
שמואל בערגער

 

קענען זיך אידן פון דער גאַנצער
מענדל אדלער

 

אינפאָרמאַציע איבער מיליאָנען
מענדל אדלער

 

צווישן טויזנט גלחים
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

וואָס איז דער "סוד הקיום" פון
שלמה שמיר

 

ס'בענקט זיך
גרוניא סלוצקי-קאַהן

 

האָט אַמעריקע אַ צוקונפט?
הרב דוד האלאנדער

 

ווי דער ווילנער גאון האָט געקו
הרב משה קיימאַן

 

סאַדאַם כוסעינס פּלענער קעגן י
שמואל בערגער

 

אַ שטורעם אין דער חרדישער וועל
יעקב בריל

 

ליטווישע רבנים אין ישראל קריטי
מענדל אדלער

 

זיי האָבן באַהאַלטן הונדערטער

 

דער משומד וועלכער איז געוואָרן
יעקב בריל

 

אַן איבערקערעניש אָן פּראָפּאַ

 

דער אונטערשייד צווישן זכר און
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - מסכת נזיר דף
הרב פינחס וויליגער

 

דער איד האָט מיר ווידער פּריטש
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

"יעקעס" גיבן אַרויס טאָג-צייטו
מענדל אדלער

 

אַ גרויל אין טעקסאַס: אַ טאַטע
יעקב בריל

 

רבני'שע חכמות און פקחות פון גד
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל__4-4-08 כ

 

פתגם פון דער וואָך: שמיני

 

אַנטיסעמיטישע אויפרופן אין רוס
מענדל אדלער

 

רעפּובליקאַנער קאַנדידאַט פאַר
שמואל בערגער

 

"לויט מיין ידיעה, איז ער געווע
יעקב בריל און יצחק בערסאָן

 

איבערבלייבענישן פון ערשטן בית
מענדל אדלער

 

טריבונע פאַרן פאָלק 03-28-08

 

צום אייביקן

 

אלי וויזעל אינספּירירט נאָבעל
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

וויצע-פּרעזידענט דיק טשעיני זא
מענדל אדלער

 

"יד ושם" פּראָטעסט-בריוו קעגן

 

דער עזה קאַשמאַר
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

ליקווידאַציע פון "מוראה של מלכ
שלמה שמיר

 

דער געהיימער וואָפן קעגן אידן
הרב דוד האלאנדער

 

הערט אויף מאַכן ליצנות פון אַל
הרב משה קיימאַן

 

הויפּט פון אַמעריקאַנער אַרמיי
מענדל אדלער

 

פראַנצויזישע אַנטיסעמיטן באַשמ
מענדל אדלער

 

אָבאַמאַ פאַרדאַמט שטיצע-דערקל
שמואל בערגער

 

דאָס אידישע אינגל אין דער קירך
יעקב בריל

 

דער דיבוק אין דרויע
הירשע=דוד כ”ץ

 

מאיר לאַנסקי - וואָס איז בייז
חיים מוכער

 

אויך אַ מענטש דאַרף זיין אַ "מ
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - נזיר דף י"ב
הרב פינחס וויליגער

 

דער לעצטער פּורים אין וואַרשעו

 

אַלץ הייסט מחלוקת...
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

אַלגעמיינער זשורנאַל__03-28-08

 

פתגם פון דער וואָך: פורים

 

צום ערשטן מאָל אין היסטאָריע:
שמואל בערגער

 

פּלאַנירער פון שחיטה אין ישיבה
מענדל אדלער

 

סאַטמאַרער רבי פון קרית יואל:
שמואל בערגער

 

באַרימטער ישיבה-משגיח הרב דן ס
מענדל אדלער

 

פאַמיליעס פון אומגעקומענע אין
שמואל בערגער

 

צה"ל וועט מאָביליזירן מער ישיב
שמואל בערגער

 

אַראַבישער טעראָריסט פון מזרח-
יעקב בריל

 

אהוד ברק ווערט אויפגענומען פרי
מענדל אדלער

 

די ציוניסטישע "רעפאָרמירונג" צ
שלמה שמיר

 

טריבונע פאַרן פאָלק 03-21-08

 

מען פירט המן צו דער תליה

 

דער פּלאַן: אַ ריזיקן בית-מדרש
יעקב בריל

 

משה פייגלין איז נישט "וועלקאָם
מענדל אדלער

 

"שבעה" פאַר אַ רוצח
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

די אידן שעמען זיך מיט זייער אמ
משה גרודה

 

גוטע נייעס פון צה"ל
שלמה שמיר

 

עליעט ספּיצער האָט נישט געהרגע
הרב דוד האלאנדער

 

פאַרוואָס האָבן מיר איגנאָרירט

 

דער אידישער פאַרטרויאונגס-מאַן
שמואל בערגער

 

וויזעל מעלדעט אַז ער וועט ניש
מענדל אדלער

 

די לוקסוריעזע רייזעס פון "ביבי
מענדל אדלער

 

דער טאָגבוך פון אַ דרייצן-יאָר
יהושע אייבעשיץ

 

פאָדערונג צוריקצוציען "פּרס יש
שמואל בערגער

 

וואָס האָט היטלער ימ"ש געטאָן
יעקב בריל

 

פּראָפעסאָר צבי ווייסנביק, הוי
מענדל אדלער

 

עקסקלוסיוו - אַן אינטערוויו מי

 

אין וואָס באַשטייט די אייגנאַר
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - סיום מסכת נד
הרב פינחס וויליגער

 

פירער פון אַ דערפל אין פראַנקר

 

ווען דער אידישער "פאָלקס-טריבו
יהושע אייבעשיץ

 

אַ "פּורימדיקן" באַזוך אין דעם
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

ביל געיטס "פאַלט" צום דריטן אָ
מענדל אדלער

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל__03-21-08

 

פתגם פון דער וואָך: 03-14-08

 

בּלוט-בּאָד אין גייסטיקן צענטע
מענדל אדלער

 

ווער איז דער רוצח?

 

לאַנגיאָריקער פירער פון הסתדרו
יעקב שפּילמאַן

 

ניו-יאָרקער גאָווערנאָר עליאָט
שלמה שמיר

 

נעמט נישט אַראָפּ די אויגן פון
שלמה שמיר

 

טריבונע פאַרן פאָלק - 03-14-08

 

דריי לידער
באָריס קאַרלאָוו

 

מאי מרכז הרב?
שמואל בערגער

 

מחשבות נאָכן בּלוט-בּאָד
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

פריינט יעקבּסאָן! גיסט נישט קי
הרב דוד האלאנדער

 

אַ בראָך פאַרן אויבערשטן
הרב משה קיימאַן

 

עמוד יאַדלין, הויפּט פון מיליט
מענדל אדלער

 

אַרבעטסלאָזיקייט אין ישראל געפ
מענדל אדלער

 

דער אידישער טעאַטער איז חי וקי
לייזער מישולאווין

 

צווישן אַנאַ פראַנק און משה פל
יהושע אייבעשיץ

 

די אמתע מעשה הינטער מדינת ישרא
יעקב בריל

 

אַ שמועס אין דייטשלאַנד צווישן

 

אַי, דער "בחור הזעצער" אַ מורא
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

נייע ליטווישע טאָג-צייטונג דער
שמואל בערגער

 

אויספאָרשונג ווייזט: אידן זיינ
מענדל אדלער

 

סאַודי אַראַביע וועט בויען העכ
מענדל אדלער

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל__03-14-08

 

פתגם פון דער וואָך - 03-07-08

 

110 אַראַבער און צוויי אידישע
מענדל אדלער

 

אַבו מאַזען: וואָס צה"ל טוט אי
שמואל בערגער

 

נישט סטאַלין, נאָר פּיטער דער
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

דייטשלאַנד שטיצט מוכאַמאַד קאַ
מענדל אדלער

 

פאַרשאַרפונג פון סאַנקציעס קעג
שלמה שמיר

 

טריבונע פאַרן פאָלק 03-07-08

 

איך און דוב-בער עסן געפילטע פי

 

באַראַק אָבאַמאַ באַצייכנט זיכ
מענדל אדלער

 

אויספרעג-"פּאָלס" גיבן סענאַטא
מענדל אדלער

 

דער קרבן פון אַ קאַסאַם

 

הרב עובדיה יוסף רופט אידן מתפּ
שמואל בערגער

 

אָבאַמאַ על פּי קבלה
שלמה שמיר

 

די חוצפּה פון אַ קאָלומניסט
יהושע אייבעשיץ

 

שוואַרץ אויף ווייס - דער היינט
הרב דוד האלאנדער

 

היינט דאַרף מען גיין נאָר מיט
הרב משה קיימאַן

 

רוסלאַנד וואָרנט קעגן באַוואָפ
שמואל בערגער

 

אידישע קהילה-פירער אין דייטשלא
מענדל אדלער

 

אויספאָרשונג ווייזט, אַז קינדע
שמואל בערגער

 

איך האָב אַן עצה פאַר די אַראַ
חיים מוכער

 

ווען מעגן דאָקטוירים באַהאַנדל
שלום בערגער

 

חב"ד אָוו מידטאַון כולל ברענגט
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

נישט נאָר סושי...
יעקב בריל

 

דן שומרון, 13טער הויפּט פון צה
מענדל אדלער

 

פאָרשונג ווייזט, אַז מעדיקאַמע
שמואל בערגער

 

מיר וועלן קיינמאָל נישט מוחל ז
דר. כאַריטאָן בערמאַן\קיעוו

 

דער פערד האָט געראַטעוועט
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

אַ 120-יאָריקע פרוי פון חדרה א
יעקב בריל

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל - 3-7-08

 

אַלגעמיינער זשורנאַל - 2-29-08

 

פתגם פון דער וואָך: ויקהל

 

600 פּליטים פון דאַרפור הויבן
מענדל אדלער

 

אינעם שטאָט-ראַט פון תל-אביב,

 

איצט שטעלט זיך פּלוצלונג אַרוי
מענדל אדלער

 

דער נעבעכדיקער “שמשון” דער קר
שלמה שמיר

 

גאַבי וויינרייך ענטפערט דעם רע

 

האָט דער קלינטאָן-קאַמפּיין פא
מענדל אדלער

 

די דעזערטירטע וויסנשאַפטלער וו
יעקב בריל

 

אַ מבּול פון חסד
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

האָט איר פאַרגעסן אַז רוב אידן
מרדכי באומאַן

 

פּוסטיאַקעס! הערט אויף קעמפן ק
הרב דוד האלאנדער

 

פאַרוואָס דאַרפן מיר וואַרטן א
הרב משה קיימאַן

 

היתכן אַז משה האָט נישט געטאָר
ליובאַוויטשער רבי

 

ווען אַ נשמה איז מגולגל געוואָ

 

טויט-שטראָף פאַר באַשולדיקטע א

 

געריכט-אָנקלאַגע אויף 144 מילי
שמואל בערגער

 

“איך וויל נישט הערן וועגן די י
יצחק בערסאָן

 

אַ טאָג בוך פון זיין זעלבסט-מא
שמואל בערגער

 

“סודות” הינטער אַ דאָלאַר
יעקב בריל און יצחק בערסאָן

 

וואָס איז ערגער: לינקע פאַנטאַ
יעקב בריל

 

פאָרשער דעקן-אויף: די ערד איז
יעקב בריל

 

דר. מיכאל היימאַן, געוועזענער
יעקב בריל

 

פּראָפעסאָר יעקב וויינראָט זאָ
מענדל אדלער

 

פּלוצלונג האָבן זיי זיך דערמאָ
מענדל אדלער

 

אַ צייטונג און אַ שטיקל סאַלאַ
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

בלויז אין מיטעלן מזרח איז דאָס
מענדל אדלער

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

פתגם פון דער וואָך: כי תשא

 

אָלמערט וועט מעגלעך דערקלערן א
שמואל בערגער

 

דער גאונישער אַטענטאַט קעגן כי
מענדל אדלער

 

ווער איז געווען עימאַד מוראַני
שמואל בערגער

 

עס איז נישט צו שפּעט, גבריאל ו
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

קאַרדינאַל אין וואַטיקאַן: "או
מענדל אדלער

 

טריבונע פאַרן פאָלק - 02-22-0

 

צו אַ ליד; צוויי פליגן
מנחם שטערן

 

מוסולמענער באַשולדיקן ישראל אי
יעקב בריל

 

די מידיאַ האָט פאַרלוירן
שלמה שמיר

 

האַלט טאַקע די "טיימס" ביי תשו
הרב דוד האלאנדער

 

אויף וועלכע זייט מען זאָל די ת
הרב משה קיימאַן

 

פאַרוואָס האָט דער אויבערשטער
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - נדרים (ס"ד ע
הרב פינחס וויליגער

 

קינד נומער 100,000 געבוירן אין
יצחק בערסאָן

 

אַ שמאַטע, אַ פאַררעטער, אָדער
יצחק בערסאָן

 

ווען אַ חזיר זוכט ג-ט...
מענדל אדלער

 

ראַטגעבער פון באַראַק אָבאַמאַ
שמואל בערגער

 

העכסטער געריכט אין קאַנאַדע זא
מענדל אדלער

 

די לעצטע סטאַנציע פון קאָנגרעס
שמואל בערגער

 

אַנטיסעמיטישע פאַרזאַמלונג אין
מענדל אדלער

 

איינשטיין פון סוויר
הירשע=דוד כ”ץ

 

ער האָט זיך געזעגנט דורכן שפת
שלמה שמיר

 

נאַצי-פאַרברעכער 'חי' פון בולצ
יעקב שפּילמאַן

 

אַ חתונה צו געדענקען
יצחק בערסאָן

 

פראַנצויזישער פּרעזידענט, ניקא

 

אַ מאָמענט פון נחת פאַר אידישע

 

אויטאָ-שילדל מיטן נומער '1' פא
יעקב שפּילמאַן

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל - 2-22-08

 

פתגם פון דער וואָך:

 

באַריכט: ישראל פּלאַנירט מאַסי
שלמה שמיר

 

דער לאַנגיאָריקער קאַמף פון אַ

 

נטורי קרתא איז מנחם-אבל אַ-זאַ
יצחק בערסאָן

 

נייע תפלה פון וואַטיקאַן פאָדע
מענדל אדלער

 

טריבונע פאַרן פאָלק - 02-15-08

 

אין שפּעטע שעהן; ווי ס'וואַרט
מנחם שטערן

 

אָבאַמאַ שטרייכט אונטער חילוקי
יעקב בריל

 

קלינטאָן האַלט אָפּ גרויסן זיג
מענדל אדלער

 

מעז(ה) יצא מתוק?
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

נאָך ווינאָגראַד
שלמה שמיר

 

מיר דאַרפן מנהיגים מיט דעם פּא

 

אָרטאָדאָקסן אָן אַ חוט השדרה
הרב דוד האלאנדער

 

צווישן אַ רבי'ן מיט אַ רב...
הרב משה קיימאַן

 

ווי מ'דאַרף פאָרשן די היסטאָרי
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - נדרים (דף נ"
הרב פינחס וויליגער

 

אַ נייע אַנאַ פראַנק
שמואל בערגער

 

75 יאָר נאָכן אויפקום פון נאַצ
מענדל אדלער

 

אין די דייטשישע שולעס וועט מען
מענדל אדלער

 

פייער אין וועלכן 9 מענטשן זיינ
שמואל בערגער

 

אַ שולע אויפן נאָמען פון אַ נא
שמואל בערגער

 

אַ פרומע קאַץ, וואָס האָט ליבע

 

לאַנגיאָריקער דעמאָקראַטישער ק
מענדל אדלער

 

מיר מאַכן זיך נישט וויסנדיק וו
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

זכרונות פון דער צווייטער וועלט
יהושע אייבעשיץ

 

אידישע מתנחלים-פירער האַלטן-אָ
מענדל אדלער

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל - 2-15-08

 

פתגם פון דער וואָך: תרומה

 

דייטשלאַנד וועט פאַרשטאַרקן בא
מענדל אדלער

 

סאַודי-אַראַביע וואָפן טראַנזא
שמואל בערגער

 

אהוד ברק: אַרבעטער פּאַרטיי וו
מענדל אדלער

 

טעראָר אַטאַקע אין דימונה הרגע
מענדל אדלער

 

אַ שוידערלעכע חרפּה: באַרימטער
חיים מוכער

 

האַרבסט; גלויבן; האָפענונג

 

איז עס אמת אַז אַנטיסעמיטיזם פ
מענדל אדלער

 

דזשוליאַניס מפּלה
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

זיי וואָלטן אָפּגעשטעלט די זעק
שלמה שמיר

 

וויל פּרעזידענט בוש קאָנקורירן
יהושע אייבעשיץ

 

טייערע מוסדות: עפנט אויף אייער
הרב דוד האלאנדער

 

ווען אַ לעבן מיט "לא תרצח" איז
הרב משה קיימאַן

 

ווי איין וואָרט אין רש"י באַלי
ליובאַוויטשער רבי

 

אַ מינדערווערטיק אינגל
יעקב בריל

 

די קומענדע מלחמה
שמואל בערגער

 

אַראַבישער כנסת-מיטגליד פון 'ב
שמואל בערגער

 

איך האַלט אַז "תיקון עולם" איז

 

זיי מצליח, באָבע, און ברענג מש
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

גרויסער עולם באַגלייט ראַביי ו
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

אידישע מענער: הערט אויף מיט די
גרוניא סלוצקי-קאַהן

 

וואו געפינט מען אַזאַ פאָלק?
יהושע אייבעשיץ

 

הרב לאַו: אויב אַ צעדרייטער פי
מענדל אדלער

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל -- 2-8-08

 

פתגם פון דער וואָך: משפטים

 

ווינאָגראַד באַריכט רופט אַרוי
מענדל אדלער

 

אַ סכנה פאַר דעמאָקראַטיע - וו
שלמה שמיר

 

פאָרשטייער פון זעקס פירנדע לענ
שלמה שמיר

 

ברוקלינער אַנטיסעמיט, וואָס הא
מענדל אדלער

 

טריבונע פאַרן פאָלק 02-01-08

 

אַ זיסער תהילים-געזאַנג

 

אידישע פירער קריטיקירן אָבאַמא
יעקב בריל

 

אָבאַמאַ איז גוט פאַר אידן
שלמה שמיר

 

אַרכי-טעראָריסט דזשאָרדזש כאַב
מענדל אדלער

 

אָן אַ געוויסן
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

פאַרוואָס מייק האָקאַבי רופט א
שמואל בערגער

 

פרום אָדער קרום?
הרב דוד האלאנדער

 

היתכן אַז תורה גיט רשות צו קוי
הרב משה קיימאַן

 

פאַרוואָס ווערן אידן אַזוי נתפ

 

דף היומי קאָלום - מסכת נדרים ל
הרב פינחס וויליגער

 

דער טריאומף און טראַגעדיע פון
מענדל אדלער

 

אַ חסידישע רעוואָלוציע צווישן
מענדל אדלער

 

אין גלות ביי אידן

 

"דער דאָקטער איז משוגע"! האָט

 

דר. אהרן בן-עמי, פון די גרינדע
שמואל בערגער

 

אַן אויסערגעוויינלעכע אינטעליג
מענדל אדלער

 

הויפּט-רב פון צפת אויפגעברויזט
שמואל בערגער

 

יעדער סטודענט האָט אַ רעכט צו
יעקב בריל

 

ישראל אַנטשולדיקט זיך פאַר די
שמואל בערגער

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל -- 02-1-0

 

פתגם פון דער וואָך: תרומה

 

חורבן-געראַטעוועטע אַנטדעקן זי
מענדל אדלער

 

אינפאָרמאַציע-סיסטעם צו זוכן מ
יעקב בריל

 

ווי אַזוי דער ליובאַוויטשער רב
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

עזה אין דער פינצטער
יעקב בריל

 

טריבונע פאַרן פאָלק 01-25-08

 

אַ משל p://
חיים מוכער

 

ספּעציאַליסט דערקלערט ביי ישרא
יעקב בריל

 

אביגדור ליבערמאַן זאָגט: "ווען
שמואל בערגער

 

אַ מכשפה-געיעג
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

"אוי וויי, אַזאַ עלמא דשיקרא",
יהושע אייבעשיץ

 

זאָל אונדז דער אויבערשטער אויס
שלמה שמיר

 

אויפן פרישן קבר פון דעם מירער
הרב דוד האלאנדער

 

מיר ווייסן נישט וואָס עס מיינט
הרב משה קיימאַן

 

ישראל-פּסיכיאַטאָר וואָס האָט
מענדל אדלער

 

האָלענדער וואָס זייערע קרובים
שמואל בערגער

 

ווער איז פאָרט געווען מנחם בעג
מענדל אדלער

 

פאַרוואָס איז חסידות אַנטפּלעק
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - מסכת נדרים ד
הרב פינחס וויליגער

 

אַ ליכטיקן געבאָרנטאָג, פיראַ
יצחק בערסאָן

 

באַרימטער קראַונהייטס עסקן ר'
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

די אידישע פאַרבינדונגס-מיידל צ
שמואל בערגער

 

ווי חיים-מאָטל דער משוגענער הא
יהושע אייבעשיץ

 

מיסטעריע: פונוואַנעט קומען די
יעקב בריל

 

אַרכעאָלאָג וואָס האָט אויפגעד
יעקב בריל

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל -- 01-25-

 

פתגם פון דער וואָך: יו"ד שבט

 

פּרעזידענט בּוש רופט צו מאַכן
מענדל אדלער

 

אויסלענדישער וואָלונטיר-פאַרמע
מענדל אדלער

 

שענדלעכער וואַנדאַליזם אויף אי
מענדל אדלער

 

בּוש’ס הינטעלע
שלמה שמיר

 

איין איד קעגן אַ מעכטיקע אימפּ
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

טריבונע פאַרן פאָלק - 01-18-08

 

דער תהלים-זאָגער
חיים מוכער

 

הויפּט פון שב”כ: “אין די פאַרג
מענדל אדלער

 

אינערן-מיניסטעריום באַשטעטיקט,
שמואל בערגער

 

סאָוועטישער סאָלדאַט וואָס האָ
מענדל אדלער

 

צווייטער טעראָריסט אָנגעקלאָגט
מענדל אדלער

 

אַ וואָך פון בּוש(ה)
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

פאַרוואָס ווערן געבוירן מער מי
יעקב בריל

 

פאַרטריבן דעם חושך
חיים מוכער

 

דורך שירה ווילט איר אומברענגן
הרב משה קיימאַן

 

נאָך 16 יאָר האָט מען זיי געמא
שמואל בערגער

 

הערלעכע מלוה מלכה לכבוד צענטן
הרב פינחס וויליגער

 

דער אַנטיסעמיט האָט זיך מוסר נ
חיים מוכער

 

דער נחשון בן עמינדב פון אונדזע
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - מסכת נדרים ד
הרב פינחס וויליגער

 

אונטערצינדער פון “רייכסטאַג” ר
מענדל אדלער

 

שעדלעכע קאָמוניסטישע צעל אויפג
שמואל בערגער

 

אַ רייזע אין לאַטוויע - צווייט
הירשע=דוד כ”ץ

 

די “פאַנטאַזיעס” פון דוד לאַנד
שמואל בערגער

 

זי איז געראַטעוועט געוואָרן פו
יעקב בריל

 

ראַדיקאַל-רעכטער בלאָק פון איי
יעקב בריל

 

“קוקבוק” מיט “רעסעפּיס” פון דע
שמואל בערגער

 

הונט-אייגנטימער וואָס האָט אים
שמואל בערגער

 

געוועזענע נאַצישע הויפּטקוואַר
שמואל בערגער

 

באַרימטער אַקטיאָר רופט אַרויס
מענדל אדלער

 

מיין בר מצוה
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

אַ נייע שטעלע אין דער רוסישער
חיים מוכער

 

מאָסקווע האָט באַלוינט מיט אַן
חיים מוכער

 

פייערדיקע הכנסת ספר תורה אין מ
יצחק בערסאָן

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל -- 01-18-

 

פתגם פון דער וואָך: בא

 

פּרעזידענט בוש זאָגט צו אַז ער
מענדל אדלער

 

תורה-וועלט געזעגנט זיך מיטן מי

 

צוויי קאַטיושאַ-ראַקעטן געפאַל
מענדל אדלער

 

רעפּובליקאַנער קאַנדידאַט ראַן
שמואל בערגער

 

טריבונע פאַרן פאָלק 01-11-08

 

מיניסטער אַבי דיכטער זאָגט: מע
מענדל אדלער

 

אויספאָרשונג ווייזט: אין אַ מל
שלמה שמיר

 

פּרעזידענט בוש זאָגט, ישראל שפ
שמואל בערגער

 

אחות לנו בבית המלך?
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

דער ספר "שפת אמת" אויף תורה -
שלמה שמיר

 

"התקוה" אין אַראַביש

 

דאָס אידישע ליכט אין דער ניט-א
הרב דוד האלאנדער

 

איר ווילט אייערע קינדער זאָלן
הרב משה קיימאַן

 

טויזנטער קינדער זיינען אים שול
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

אָנקלאַגע אויף 260 מיליאָן שקל
שמואל בערגער

 

דריי באַוואָפנטע פּאַלעסטינער
מענדל אדלער

 

ווי מענדעלע האָט גענוצט תורה-ב
יצחק בערסאָן

 

צווישן אַ לעבן פון גאווה און א

 

דף היומי קאָלום - נדרים דף כ"ט
הרב פינחס וויליגער

 

ר' זבולון דער ליים-גרעבער
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

מאַי גער? p

 

אַן אייגנאַרטיקער מאָמענט: רעד

 

וואָס איז חכמת הפרצוף?

 

'בזק': 19 פּראָצענט 'מאה שערים
מענדל אדלער

 

גרויס התעוררות צווישן סקווערער
מענדל אדלער

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל -- 01-11-

 

פתגם פון דער וואָך: וארא

 

סך-הכל פון יאר 2007: 1200 ראַק
מענדל אדלער

 

צוויי ישראל-זעלנער אומגעקומען
מענדל אדלער

 

דער ווירקלעכער סוף פון דייטשיש
מענדל אדלער

 

האַלט עס ביי אַ רעוואָלוציע אי
שמואל בערגער

 

אפשר וועט די ישועה קומען דווקא
הרב דוד האלאנדער

 

טריבונע פאַרן פאָלק 01-04-08

 

דערמאָרדעטע אָפּאָזיציע-פירערי
שלמה שמיר

 

ספרדישער הויפּט-רב פּסקנט, אַז
מענדל אדלער

 

ווי אָלמערט האָט זיך געראַטעוו
שלמה שמיר

 

זאָלן אונדז די אַמעריקאַנער "פ
יהושע אייבעשיץ

 

הערצל, נאָרדוי און וואָלפסאָן
הרב משה קיימאַן

 

כשרער עספּרעסאָ שבת אינדערפרי.
מענדל אדלער

 

דער "מלאך" פון בורדו

 

"דער זיידע האָט נישט געבראָכן"
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - נדרים דף מ"א
הרב פינחס וויליגער

 

קאָנפערענץ פון אָרטאָדאָקסישע
שמואל בערגער

 

אַ רייזע אין לאַטוויע - ערשטער
הירשע=דוד כ”ץ

 

'זאָל אָלמערט פאַרלאַנגען אַז
יעקב בריל

 

מיט אַ דריק אויפן רויטן קנעפּל
מענדל אדלער

 

אידן אין געוועזענעם ראַטן-פאַר
מענדל אדלער

 

טאָכטער פון דערמאָרדעטן פּרעזי
שמואל בערגער

 

אַ מאָרד אין אַ ביכער-געשעפט
יעקב בריל

 

פון סלאָנים צו ליובאַוויטש
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

ביליאָנער לוי לביוב ציט זיך אַ
מענדל אדלער

 

מיליאָנער וועלכער האָט פאַרשוו

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַלגעמיינער זשורנאַל -- 01-04-

 

פתגם פון דער וואָך: פ' שמות

 

ראַבאַי עריק יאָפע באַצייכנט ב
שלמה שמיר

 

באַריכט: אַמעריקאַנער אידן ווע
מענדל אדלער

 

40 נייע עולים פון איראַן אָנגע

 

אלי מויאַל ציט צוריק רעזיגנאַצ
מענדל אדלער

 

אַ לאַנד פון פּאַראַדאָקסן
שלמה שמיר

 

ליובאַוויטשער מחנכים-פּאָרפאָל
יצחק בערסאָן

 

טריבונע פאַרן פאָלק – 07-28-12

 

פּוטין זאָגט ער איז גרייט צו ד
מענדל אדלער

 

זיי אַנטלויפן פון דער גאָלדענע
מענדל אדלער

 

'ניי-געבוירענער צאַר': "טיים"
שמואל בערגער

 

לערער-סטרייק אין ישראל געשליכט
מענדל אדלער

 

ווערט נישט נמאס פון משיחן
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

אַ חלום וועלכן מ'קען נישט אָפּ

 

ווי אַ איד האָט פאַרוואַנדלט ז
הרב דוד האלאנדער

 

"מיר וועלן אויסקומען אָן דעם ר

 

אַראַבישע יורידישע גרופּע אין
מענדל אדלער

 

ווער האָט געזאָגט אַז עס איז ד
יעקב בריל

 

פאַרוואָס זאָל אַ איד האָבן בט
ליובאַוויטשער רבי

 

וואָרטזאָגער פון "כאַמאַס" ליי
מענדל אדלער

 

ווען מען האָט משלח געווען דעם
יהושע אייבעשיץ

 

דער איינאונאיינציקער קלמן קאָו
הירשע=דוד כ”ץ

 

און איך האָב געמיינט אַז יאַנו

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

אַמעריקע האָט געוואוסט וועגן ד
יעקב בריל

 

אַ מעשה מיט מתנגדים
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

זענט איר דיסלעקטיש? די ביזנעס-
יעקב בריל

 

אַלגעמיינער זשורנאַל -- 07-28-

 

פתגם פון דער וואָך: ויחי

 

רוסלאַנד אַרבעט אין געהיים צור
מענדל אדלער

 

מעג מען דרוקן דאָס געזיכט פון

 

"מאַמע, ס'איז נישט קיין בום; ע
מענדל אדלער

 

אַ מעשה נבלה אין אַנאַפּאָליס
דר. אברהם אָרנשטיין

 

טריבונע פאַרן פאָלק 12-21-07

 

באַריכט: אַמעריקאַנער אידן ווע
מענדל אדלער

 

פּוטין זאָגט ער איז גרייט צו ד
מענדל אדלער

 

אונדזערע שונאים באַגרייפן דעם
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

איז עס אַ שוהל אָדער אַ מוזעאו
הרב דוד האלאנדער

 

וואָס סטאַלין האָט פאַרשטאַנען
הרב משה קיימאַן

 

סעקרעטאַרשע פון אָסקאַר שינדלע
מענדל אדלער

 

דער מעכטיקער קאַמף קעגן "ווידע
שמואל בערגער

 

היתכן אַז יעקב האָט חושש געווע
ליובאַוויטשער רבי

 

דף היומי קאָלום - כתובות דף קי
הרב פינחס וויליגער

 

שאַרפע קעגנערשאַפט אין עסטרייך
מענדל אדלער

 

ווי אַזוי סאַלאָניקי איז געווא
יעקב בריל

 

אין מאָנטאַנאַ לערנט מען חסידו
יוסף יצחק יעקבסאָן

 

נחס מבול און "גלאָבאַלער אָנוו
יעקב בריל

 

די געשיכטע פון אַן אָרגאַניזאַ
חיים מוכער

 

אַזוי האָבן מיר איבערגעלעבט די
יהושע דובראַווסקי ז"ל

 

הרב עובדיה יוסף פארזיכערט אַז
שמואל בערגער

 

בעסער שפּעט ווי קיינמאָל נישט.
שמואל בערגער

 

רבנישע חכמות און פקחות פון גדו
חזן משה טעלעשעווסקי

 

2007 more..

2006 more..

2005 more..

 

Click here for a full index

email this article       print this article
 
דף היומי קאָלום 07-16-10
פאַרוואָס מען דאַרף שטיין ביי “לכה דודי״
הרב פינחס וויליגער
 

מסכת שבועות דף כ׳ עמוד א׳, זכור ושמור בדיבור אחד נאמרו, מה שאין הפּה יכול לדבר, ומה שאין האוזן יכול לשמוע. אַזאַ מורא׳דיקער נס האָט דער רבונו-של-עולם געמאַכט אַז די אידן האָבן דאַן געקענט הערן די צוויי ווערטער ״זכור״ און ״שמור״, ווי אַזוי דער באַשעפער האָט עס אַרויסגעזאָגט אויף איין מאָל.
 אינטערעסאַנט איז, אַז דער ״אבן עזרא״, אין פּרשת יתרו, שרייבט אַ לשון: מצאנו שאמרו זכור ושמור בדיבור אחד נאמרו, און ער שרייבט דערנאָך, והנה זה הדבר הפלא ופלא שהשם דיבר זכור ושמור בבת אחת, והיה ראוי להיות זה כתוב ומפורש בתורה יותר מכל האותיות והמופתים שנכתבו וכו׳ ואיך תשמע האוזן, ואם נאמר שם פלא היה שתשמע האוזן שתי מילות בבת אחת, למה לא הזכירו זה חכמים ז״ל.  שרייבט דער ״אבן עזרא״, אַז וועגן אַזאַ גרויסן נס וואָלט די תורה אַליין געדאַרפט אַרויסשרייבן, און מיר טרעפן נישט אַז די חכמים זאָלן עס דערמאָנען אין דער גמרא.
ברענגען די מפרשים, אַז עס איז אַ פּלא אויפן ״אבן עזרא״, ווייל ביי אונדז אין  דער גמרא שטייט בפירוש אַרויסגעשריבן ״זכור ושמור בדיבור אחד נאמרו, מה שאין הפּה יכול לדבר ומה שאין האוזן יכול לשמוע״.


“שמור וזכור״

אין ספר שאלות ותשובות ״תירוש ויצהר״ (סימן קל״ד) פרעגט ער,  פאַרוואָס האָט דער גרויסער מקובל ר׳ שלמה אלקבץ, דער בעל ״לכה דודי״, מהפּך געווען און געשריבן ״שמור וזכור בדיבור אחד״ וכו׳, אָנשטאָט ״זכור ושמור״? שרייבט ער, ווייל ער האָט געוואָלט מרמז זיין זיין נאָמען ״שלמה הלוי״, אין די ראשי-תיבות פון אָנהויב פון יעדן שטיקל. וועגן דעם האָט ער אָנגעהויבן מיט אַ שי״ן, ״שמור וזכור״.


די סודות פון ר׳ שלמה אלקבץ

דער ״מאור ושמש״ אין פּרשת ואתחנן, שרייבט אַן אַנדערן תירוץ, לויט ווי עס שטייט אין זוהר,  אַז ״שמור״ איז בחינת מלכות וואָס דאָס איז פרייטיק צו-נאַכט, און ״זכור״ איז שבת בייטאָג. אַזוי ברענגט אויך דער רמב״ן אין פּרשת יתרו, פון ר׳ נחוניא בן הקנה, אַז על-פּי סוד איז ״זכירה ביום ושמירה בלילה״. קומט אויס, לויט דעם איז זייער פאַרשטאַנדיק פאַרוואָס דער גרויסער מקובל ר׳ שלמה אלקבץ האָט ערשט געשריבן ״שמור״ און דערנאָך ״זכור״.
אין ספר ״ביתו נאוה קודש״ (חודש אדר, עמוד ע״ז) ווערט געברענגט פון זקני החסידים, אַז דער בעל ״לכה דודי״ האָט מחבר געווען דעם ״לכה דודי״ מיט די זעלבע כוונות, וואָס ער פלעגט מכוון זיין בשעת תפילת עמידה שמונה עשרה. נאָך ברענגט ער דאָרט אין נאָמען פונעם ערשטן בעלזער רבי׳ן, דער ״שר שלום״ זצ״ל, אַז ר׳ שלמה אלקבץ האָט זיך אויסגענומען, 1)  מען זאָל שטיין בשעת מען זינגט ״לכה דודי״; 2) נישט צו רעדן בשעת מען זינגט ״לכה דודי״; 3) מען זאָל זינגען דעם ״לכה דודי״, און נישט זאָגן.
דער בעלזער רב האָט צוגעלייגט, אַז אויב דער בעל ״לכה דודי״ וואָלט געוואוסט אַז מען וועט זיצן בשעת׳ן זינגען ״לכה דודי״, וואָלט ער נישט מתקן געווען צו זאָגן ״לכה דודי״. אַזוי ווערט דאָרט געברענגט אינעם ספר ״ביתו נאוה קודש״.


“בואי בשלום״ מיטן קלויזענבורגער רבי׳ן

עלטערע חסידים דערציילן אַז זיי געדענקען ווי דער גרויסער גאון און צדיק כ״ק אדמו״ר ר׳ יקותיאל יהודה האַלברשטאַם זצ״ל, דער קלויזענבורגער רבי, ווען ער האָט נאָך געוואוינט אין וויליאַמסבורג, פלעגט ער שטיין ביים זינגען ״לכה דודי״ די גאַנצע צייט.  ווער רעדט נאָך ווען ער איז אָנגעקומען ביי ״בואי בשלום״,  פלעגט ער זיך צעפלאַמען אין אַ פלאַמעדיקן טאַנץ אַרום דעם בית מדרש, ״אשרי עין ראתה כל אלה״.
זיין צורה האָט געפלאַמט, מען האָט געקענט זען אַז ער געפינט זיך בכלל נישט בעלמא הדין. איך געדענק נאָך, אַז אין די לעצטע יאָרן האָט דער רבי שוין נישט געהאַט קיין כוח, פלעגט ער שטיין אויסגעדרייט ביי ״בואי בשלום״, און זיך אָנגעכאַפּט אינעם קראַגן פונעם סטראָקעס-בעקישע, און איז אַזוי געשטאַנען בערך אַ צוואָנציק מינוט מיט אַזאַ ״התפּשטות הגשמיות״, זיינע אויגן זיינען געווען פאַרגלייזט, און נאָר דעם קאָפּ האָט ער געשאָקלט אַהין און צוריק שטאַטלעך, ממש עליית נשמה. וואויל איז דעם וואָס האָט געהאַט די זכייה צו זען אַזאַ הייליקע עבודה.
נו, אויב עס איז ווי אויבן דערמאָנט, אַז ר׳ שלמה אלקבץ האָט אַריינגעלייגט אין ״לכה דודי״, די כוונות פון ״תפילת העמידה״, פאַרשטייען מיר אַן ״אפס קצהו״ פאַרוואָס דער רבי האָט אַריינגעלייגט אַזוי פיל כוחות אינעם ״לכה דודי״.


גרייטן זיך צום שבת

איך האָב געטראַכט אַ פּשט אין דער גמרא פונעם ״דף היומי״. ווען עס קומט צו רעדן צו אידן אין בית המדרש וועגן דער וויכטיקייט פון זיין ״המאחרים לצאת מן השבת וממהרים לבוא״, איז זייער שווער צו רעדן וועגן דעם, ווייל דער עולם וויל נישט הערן.  זיי זיינען צופרידן אַז זיי זיינען שומרי שבת, איי גיי זאָג זיי אַז זייערע עלטערן, און בפרט אַמאָליקע חסידישע אידן, פלעגן שוין פרייטיק נאָך חצות אויפהערן צו אַרבעטן, און אָנגעהויבן מאַכן הכנות, צוגרייטנדיק זיך צום הייליקן שבת קודש, ״התעוררי כי בא אורך״, וועקט אייך אויף, טוט-אויס אייערע וואָכן-קליידער. מ׳גייט אין מקווה, מ׳טובל׳ט זיך, מ׳זאָגט פאַר דער טבילה, ״הריני טובל להעביר מעלי זוהמא דחול״, דערנאָך נאָך אַ טבילה, ״הריני טובל לקבל עלי קדושת השבת״. דערנאָך נעמט מען אַ ״מקראות גדולות״ חומש, און מ׳גייט דורך דער פּרשה, מען זאָל כאָטש האָבן אַ שטיקל ידיעה וועגן דעם וואָס עס רעדט זיך, אַ וואָרט פון ״כלי יקר״, אַ כאַפּ פון בעל הטורים, אַ דערהויבן שטיקל ״אור החיים״ הקדוש וכדומה.  דורכלערנען עטלעכע מצוות אין ספר ״מנחת חינוך״. אַ מהלך פונעם ספּורנו, חזקוני און אַנדערע.
אַזוי ווערט דער גוף אַ ״כלי קיבול״ מקבל צו זיין די נשמה יתירה, און ווען מ׳וועט זאָגן די פינף ווערטער ״ברוך ה׳ המבורך לעולם ועד״ ביי תפילת מעריב, וועט מען קענען  מקבל זיין די פינף שבת׳דיקע חלקים פון ״נפש, רוח, נשמה, חיה, יחידה״.  צו דעם אַלעמען דאַרף מען אַ גרויסע הכנה. נישט אומזיסט האָט די תורה געזאָגט אַז מ׳דאַרף מקבל זיין ״תוספות שבת״, ״זכור מלפניה״.
אַזוי אויך ווען עס קומט צו שלש סעודות, ווערן טייל מענטשן נערוועז, זיי קענען שוין נישט אויסהאַלטן. וואָס איז? דער גן עדן איז נישט גוט פאַר דיר, דו ווילסט שוין אַנטלויפן פון דער כלה. דאָ זאָגסטו דריי מאָל ״בואי כלה״, און איצט ביי שלש סעודות, מ׳גיט דיר נאָך צייט צו פאַרברענגען מיט דער שבת מלכתא, אַנטלויפסטו, אוי לאותה בושה, אוי לאותה כלימה.
איך זאָג נישט אַז יעדער איינער איז אויף אַזאַ מדריגה, אָבער מען טאָר נישט טרייבן און יאָגן גאַנץ שלש סעודות, ווייל ער וויל שוין האַלטן נאָך ״עלינו״, ביי דער אַנדערער זייט פון דער טיר ...
אויף אַזעלכע אידן איז נעבעך אַ ביטערער רחמנות, אַז זיי קענען נישט זיצן רואיק מיט אַביסל ישוב הדעת און נהנה זיין פון דער מתיקות פונעם שבת, ״וברכתו מכל הימים, וקדשתו מכל הזמנים״. דו קענסט נאָך אַביסל נהנה זיין פון דעם אויבערשטנ׳ס ״מתנה טובה יש לי בבית גנזי ושבת שמה״, די שבת׳דיקע מתנה. נישט אומזיסט האָט דער רבונו-של-עולם באַפוילן צו מאַכן ״תוספות שבת״.


פּה להם ולא ידברו

דאָס זאָגט די גמרא, ״זכור ושמור בדיבור אחד נאמרו״, דער ״זכור״ פון פאַר שבת, און דער ״שמור״ פון נאָך שבת, ״בדיבור אחד נאמרו״, ביידע זיינען איינס. די גמרא איז מסביר, ״מה שאין הפּה יכול לדבר״, דאָס מויל דערלויבט נישט די רבנים צו רעדן וועגן דעם, ״ומה שאין האוזן יכולה לשמוע״, ווייל די באַלעבאַטים ווילן נישט הערן רעדן וועגן דעם ... זיי ווילן כאַפּן דעם ציגאַרעטל גלייך ביים זמן פון מוצאי שבת, צו גיין הערן די נייעס וכדומה. אַזוי האָט דער רב אַ פּראָבלעם צו רעדן וועגן דעם, ווייל ער קען פאַרבלייבן קומענדע וואָך אָן אַ מניין ...
רבותי, איך האָף אַז לכל הפּחות שרייבן וועגן דעם קען מען יאָ...

 

 

 

 

 

טוט דא א קוועטש. זייט אזוי גוט, און אבאנירט דעם "אלגעמיינעם זשורנאל".
Posted on July 16, 2010
email this article       print this article
Copyright 2005 by algemeiner.com. All rights reserved on text and illustrations